- została powołana w 1899 roku z inicjatywy
Wielkiego Księcia Heskiego, Ernsta Ludwika, dzięki czemu od 1900 roku
Darmsztadt obok Glasgow, Paryża, Wiednia czy Monachium, stał się jednym z
centrów sztuki europejskiej. Od powstania, aż do wybuchu I wojny światowej
(formalnie Kolonia została rozwiązana dopiero w latach dwudziestych XX w.), na
Wzgórzu Matyldy, działało ponad dwudziestu artystów: architektów,
projektantów, malarzy i rzeźbiarzy, z Josephem Marią Olbrichem na czele. Swój program
artystyczny członkowie kolonii mogli szerzej zaprezentować dzięki urządzanym
tam wystawom w roku: 1901, 1904, 1908 i 1914.
Powstanie reformatorskiego „Nowego Stylu” było
wynikiem opozycji do archaizującego i
anachronicznego już wtedy historyzmu. Nowe pokolenie artystów,
zainteresowanych przykładem angielskiego „Arts and Crafts”, zaczęło zakładać
stowarzyszenia, które w
należących do nich warsztatach, urzeczywistniało założenia nowego
pojmowania nowego ruchu. Jednym z takich stowarzyszeń, obok grup działających
w Monachium, Dreźnie i
Wiedniu, była właśnie Darmsztadzka Kolonia Artystyczna, do której May trafił
po powrocie z Anglii.
Mimo, że jego sztuka dość szybko wyzwoliła się
spod wpływu secesji, to dzięki współpracy z
Sir Unvinem oraz pobytowi w Darmsztadt i nabytym tam doświadczeniom, stał się
May jednym z protagonistów modernizmu. Mecenat Wielkiego Księcia Ernsta
Ludwika, który mawiał – „niech rozkwita mój heski kraj, a sztuka z nim”
– dał możliwość przybycia do Darmsztadt siedmiu artystom (Hans Chrystian,
Rudolf Bosselt, Paul Bürck, Patrz Huber, Joseph Maria Olbrich, Peter Behrens,
Ludwig Habich), którzy założyli Kolonię, przyczyniając się tym samym do
rozkwitu modernistycznej architektury mieszczańskiej, meblarstwa i wzornictwa
przemysłowego.
Pierwszym „Dokumentem Sztuki Niemieckiej” była
urządzona w 1901 roku Pierwsza Wystawa Kolonii Artystów, którą zapoczątkowała
budowa „prostych domów mieszkalnych
o skromnym wyposażeniu: na Wzgórzu Matyldy, zaś całościowemu
opracowaniu wystawy przewodniczył J.M. Olbrich. Głównym założeniem
Pierwszej Wystawy Kolonii była synteza sztuki, życia i natury. Wystawa ta
jednak, mimo że przyświecało jej hasło „sztuki ludowej dla ludu”, de
facto niewiele miała wspólnego z budownictwem „socjalnym”. Była raczej
artystycznym manifestem indywidualności jej twórców. W konsekwencji rozważano
nawet rozwiązanie Kolonii, od czego ostatecznie odstąpiono, po sukcesie jaki
odnieśli Olbrich i
Behrens na Pierwszej Międzynarodowej Wystawie Nowoczesnej Sztuki Dekoracyjnej w
Turynie w 1902r.
Po doświadczeniach z roku 1901, na Drugiej
Wystawie Darmsztadzkiej, nowi, poza Olbrichem i Habichem, jej autorzy
poprzestali na pokazaniu prototypów nowoczesnych domów mieszczańskich,
odchodząc od artystycznych manifestów w postaci „domów dla artystów”.
Jedną ze znaczących cech pokazanych wtedy domów, było m. In. to, że posiadały
one jeden, wspólny, półotwarty ogród. Ponadto secesyjną ornamentykę zastąpiono
tutaj strukturalną dekoracyjnością samych materiałów budowlanych. Wciąż
jednak nie było to jeszcze budownictwo konstruktywistyczno-funkjonalistyczne,
choć zapowiadały już stylistyczno-formalne trendy architektonicznej twórczości
Maya.
Dopiero na Heskiej Wystawie Krajowej w Darmsztad
(1908r.), możemy mówić o nasileniu sygnalizowanych wcześniej tendencji. Obok
takich obiektów jak Wieża Weselna, wzniesiona przez Olbricha, powstało także
m. In. Osiedle Małych Mieszkań, które miało spełniać tzw. minimum socjalne
( nie mniej niż trzy pomieszczenia podstawowe i niskie, limitowane koszty
budowy). Od strony stylistyczno-formalnej, obiekty te przybrały postać
prostych obejść chłopskich. Podobne rozwiązania choć już tylko w aspekcie
ideowym, zastosuje May, wznosząc osiedle na wrocławskich Złotnikach.
Czwarta Wystawa Darmsztadzkiej Kolonii
Artystycznej z 1914 roku, przyniosła kolejne, nowe rozwiązania, szczególnie
istotne, mianowicie zbudowanie przez Albina Müllera grupy domów czynszowych,
co było próbą stworzenia nowoczesnego mieszkania czynszowego
(R. Ulmer,1991, 5-14., K.J.
Sembach, 1990,140-170).
All rights reserved: Janusz E. Kowalski
data ostatniej aktualizacji: 04-06-06